Start » Artykuły naukowe, Rośliny z daleka, Uroda

Aloes, ponownie odkrywany skarb

9 listopada 2009

aloesJego zielone liście z rzędami kolców po bokach przypominają agawę i kaktusy, ale to odrębny gatunek. Aloes jest znany ludzkości od pradziejów. Jego sok o konsystencji żelu doskonale nawilżał skórę w pustynnym klimacie. Piękną skórę zawdzięczała mu ponoć Kleopatra, królowa Egiptu. Wzmianki o aloesie są w Biblii. Przekrojone liście stosowano jako opatrunek dla rannych, w wojnach toczonych na Półwyspie Arabskim i północnej Afryce. Ojczyzną aloesu jest Afryka Południowa, ale rośnie we wszystkich suchych, gorących krajach. Obecnie aloesy są uprawiane w krajach śródziemnomorskich, na Krymie, ale także w Ameryce i Japonii. W Polsce aloesy drzewiaste rosną w szklarniach (w Klęce pod Poznaniem), a ich piękne kwiaty pojawiają się w lutym.

Od dawna znano jego skuteczność w leczeniu chorób skóry oraz właściwości przeczyszczające. Spośród znanych ponad 360 gatunków aloesów, obecnie wykorzystujemy trzy, a surowcem farmaceutycznym jest alona, wysuszony sok. Z aloesu uzbrojonego (Aloe ferox), pozyskuje się leki o działaniu przeczyszczającym, z aloesu drzewiastego (Aloe arborescens) preparaty wzmacniające system odpornościowy, natomiast aloes zwyczajny (Aloe vera) jest składnikiem kosmetyków.

Farmakognozja coraz lepiej poznaje bioaktywne składniki tej rośliny. Monografia aloesu opracowana przez Komisję Europejską dokumentuje głównie działanie przeczyszczające. Związki o tym działaniu to antranoidy; są skuteczne, ale nie można ich nadużywać. Preparaty przeczyszczające z aloesem powinny być stosowane ostrożnie i niedługo. Ważniejsza jest inna cecha aloesów: działanie na układ odpornościowy. Aloes drzewiasty ma mniej związków przeczyszczających niż uzbrojony, ale znacznie więcej glikoprotein i polisacharydów, które symulują komórki układu odpornościowego.

Roślinne preparaty poprawiające pracę układu odpornościowego są bardzo cenne. Żyjąc w wielkim mieście, w klimatyzowanych pomieszczeniach, będąc za krótko na słońcu i świeżym powietrzu tracimy naturalną odporność. W rezultacie łatwo się przeziębiamy, częste są wirusowe infekcje górnych dróg oddechowych, alergie. W tej sytuacji warto sięgnąć po lek roślinny  -  immunostymulujący preparat z aloesu. Pierwszy preparat o takim działaniu (Biostymina) wyprodukowano w Polsce 50 lat temu, jego skuteczność potwierdziły liczne badania kliniczne. Do produkcji leków i kosmetyków służy ekstrakt wodny ze świeżych liści aloesu. Znanym lekiem zawierającym taki ekstrakt jest „Bioaron C” – syrop aloesowy z dodatkiem ekstraktu antocyjanów aroniowych i witaminy C. Został przetestowany w klinikach pediatrycznych, z dobrym skutkiem i może być stosowany u dzieci, zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym. Połączenie działania antyoksydacyjnego składników aronii i witaminy C z działaniem aloesu, stymulującym układ odpornościowy dało nowoczesny preparat do fitoterapii (w dodatku bardzo smaczny).

Wodny ekstrakt aloesu jest też składnikiem kosmetyków: kremów, mleczek, żeli pod prysznic i odżywek. Związki polisacharydowe z ekstraktu wiążą wodę, a więc przyczyniają się do nawilżania skóry. Kosmetyki aloesowe są polecane zwłaszcza dla cery suchej i zwiotczałej. Korzystnie wyglądają włosy pielęgnowane odżywką z aloesem, łatwo się układają. Można przypuszczać, że ekstrakt z aloesu, jako surowiec naturalny, będzie coraz powszechniej stosowany w kosmetykach, zastępując składniki syntetyczne.

prof. Iwona Wawer

Poleć w swojej społeczności!