Start » Artykuły naukowe, Kuchnia naukowa, Owocowe skarby, Polecamy, Żywność dla mózgu

Co wiemy o aronii?

10 stycznia 2010

Ojczyzną aronii są obszary amerykańskich Wielkich Jezior, jest spokrewniona z jarzębiną i odporna na mróz. Jej uprawa stała się polską specjalnością, powstały tysiące hektarów plantacji, które co roku dają dobre plony. Jakie są zalety aronii? Ma unikalny skład chemiczny: najwyższą zawartość antocyjanów i katechin ze wszystkich znanych owoców. W 100 g owoców aronii jest ponad 0,5 g antocyjanów oraz ok. 1,5 g katechin i ich polimerów – tanin. To znacznie więcej niż w czarnej porzeczce czy winogronach, ale duża zawartość tanin powoduje cierpki smak owoców. Korzystajmy z przetworów (sok, syrop, nalewka, wino, dżem, herbatki owocowe, chleb z aronią) lub suplementów diety (antocyjany aroniowe).

Polifenole aronii: antocyjany (ciemnoczerwone barwniki, występujące też w czerwonym winie), taniny i kwas chlorogenowy mają silne właściwości antyoksydacyjne i likwidują wolne rodniki. Reakcje rodnikowe przyczyniają się do rozwoju większości chorób cywilizacyjnych, a także do przyspieszonego starzenia się organizmu. Aby tym procesom skutecznie zapobiegać, na naszych talerzach codziennie musi być dużo owoców i warzyw. Badania sugerują, że ekstrakty z owoców mogą działać ochronnie, przeciwdziałając powstawaniu miażdżycy, a w konsekwencji chorobom serca i układu krążenia [1]. Ekstrakt antocyjanów aroniowych obniża ciśnienie, co pokazały badania kliniczne.

Innym znanym efektem działania antocyjanów jest poprawa widzenia. Kiedyś brytyjskim lotnikom podawano dżem z czarnych jagód, teraz przemysł farmaceutyczny produkuje ekstrakty w kapsułkach. Ekstrakt wpływa na przepływ krwi w naczyniach kapilarnych i poprawia ich elastyczność. Pokazano, że czarne jagody poprawiają pamięć i pracę mózgu [2]. Bioaktywnymi składnikami są zarówno antocyjany, jak i katechiny; oba typy związków są też w owocach aronii. Bardzo interesujący okazał się inny składnik: kwas chlorogenowy. Podawanie tego kwasu zwiększa tolerancję glukozy i spowalnia jej wchłanianie, zmniejsza też poziom lipidów we krwi [3]. Aronia może być polecana jako uzupełnienie diety diabetyków [4, 5].

Owoce aronii mogą okazać się ważne w profilaktyce chorób nowotworowych, bowiem działają antymutagennie [6]. W grupie zwierząt dostającej ekstrakt antocyjanów aronii rozwijało się mniej nowotworów, mniej też było przerzutów, mimo kancerogennej diety. Ekstrakty z winogron, czarnych jagód i aronii testowano na komórkach raka jelita grubego. Wszystkie trzy ekstrakty hamowały ich wzrost, ale najsilniejszy efekt był po dodaniu ekstraktu z aronii [7].

Cenny okazał się też błonnik aroniowy. Produkuje się go z wytłoków pozostających po wyciśnięciu soku, które nadal mają bardzo dużo antocyjanów i innych związków polifenolowych [8]. Podobnie do innych błonników, działa doskonale na perystaltykę jelit zapobiegając zaparciom. Suszone, zmielone wytłoki aroniowe dodano do chleba. Powstał smaczny produkt „chleb dla serca”, który można traktować jako żywność funkcjonalną, pomagającą utrzymać w zdrowiu układ krążenia oraz przewód pokarmowy.

Aronia nie jest kolejnym cudownym środkiem na raka, ani lekiem na chorobę Alzheimera, ale niewątpliwie te drobne, ciemne owoce to żywność o wysokich walorach prozdrowotnych. Więcej informacji o właściwościach aronii podano w książce „Aronia, polski paradoks”[9].

BIBLIOGRAFIA


  1. M. Naruszewicz, I. Łaniewska, B. Millo, M. Dłużniewski, Combination therapy of statin with flavonoids rich extract from chokeberry fruits enhanced reduction in cardiovascular risk markers in patients after myocardial infraction (MI), Atherosclerosis 194 (2007) e179–e184
  2. J.A. Joseph, N.A. Denisova, G. Arendash, et al., “Blueberry supplementation enhances signalling and prevents behavioral deficits in an Alzheimer disease model”, Nat. Neurosci. 6 (2003) 153-162
  3. D.V. Rodriguez de Sotillo, M. Hadley, “Chlorogenic acid modifies plasma and liver concentrations of: cholesterol, triacylglycerol, and minerals in (fa/fa) Zucker rats”, J. Nutr. Biochem. 13 (2002) 717-72
  4. A. Jankowski, B. Jankowska, J. Niedworok, “The effect of anthocyanin dye from grapes on experimental diabetes”, Folia Med. Cracov. 41(3-4), (2000) 5-1
  5. B. Jayaprakasam, S.K. Vareed, L. Olson, M.G. Nair, Insulin secretion by bioactive anthocyanins and anthocyanidins present in fruits, J. Agric. Food Chem. 53 (2005) 28-31
  6. K. Gąsiorowski, K. Szyba, B. Brokos, et al., “Antimutagenic activity of anthocyjanins isolated from Aronia melanocarpa fruits”, Cancer Lett. 119 (1997) 37-46
  7. C. Zhao, M.M. Giusti, M. Malik, et al., “Effects of commercial anthocyanin-rich extracts on colonic cancer and nontumorigenic colonic cell growth”, J. Agric. Food Chem. 52(20), (2004) 6122-6128
  8. I. Wawer, M. Wolniak, K. Paradowska, Solid state NMR of dietary fiber powders from aronia, bilberry, black currant and apple, Solid State NMR, 30 (2006) 106-113
  9. I. Wawer, Aronia – polski paradoks, Agropharm SA Tuszyn, Warszawa 2005, II wydanie 2006; I. Wawer, The Power of nature. Aronia melanocarpa. Nature’s print. UK, London, 2006
Poleć w swojej społeczności!