Start » Artykuły naukowe, Kuchnia naukowa, Przyprawy, Rośliny z daleka, Samoleczenie, Zioła i fitoterapia

Curry i kurkumina

12 stycznia 2010

curryKurkuma (curry, turmeric, haldi) to suszone, zmielone kłącze Curcuma longa. Jako przyprawy używa się go od ponad 4000 lat. Obecnie jej konsumpcja w krajach południowo-wschodniej Azji to ok. 1,5 g dziennie na osobę. Żółta przyprawa o aromatycznym zapachu, ma olejki eteryczne oraz związki polifenolowe, kurkuminoidy, wśród których dominuje kurkumina. Kurkumina jest związkiem o działaniu immunomodulującym, „przyprawia” (“spicing-up”) system odpornościowy [1], bowiem działa w małych stężeniach, a efekt jest świetny. Pokazano jej działanie przeciwzapalne, przeciwnowotworowe, a nawet przeciwdepresyjne.

Właściwości kurkuminy oraz podobnych do niej związków obecnych w kłączach są intensywnie badane w różnych ośrodkach na świecie. Wyniki badań potwierdzają jej prozdrowotne właściwości, znane od dawna np. medycynie hinduskiej (Ayurveda). Niestety, kurkumina słabo się wchłania do krwioobiegu. W organizmie jest obecna w ilościach rzędu nanogramów. Po podawaniu 3,6 g dziennie można było wykryć kurkuminę w tkankach jelita grubego, a także jej metabolity w moczu. Jej wchłanianie jest lepsze w obecności pieprzu lub ostrej papryki, co pokazano na zdrowych ochotnikach [2]. Dostali po 2 g kurkuminy i oznaczono im stężenie kurkuminy w plazmie krwi (było mniejsze niż 10 ng/ml), ale zjedzenie kurkuminy razem z 20 mg piperyny spowodowało wzrost absorbcji o 2000%. Kurkuma z pieprzem, lub kurkuma wymieszana z ostrą papryczką tworzą pikantną palącą mieszaninę, jej proporcje to wynik wielowiekowych doświadczeń.

Kurkumina ma silne właściwości antyoksydacyjne dzięki obecności dwóch pierścieni aromatycznych z grupami OH (polifenol). Antyoksydanty i związki likwidujące wolne rodniki mają też często działanie przeciwzapalne. Wykonano wiele badań, aby poznać mechanizm działania przeciwzapalnego kurkuminoidów. Okazało się, że kurkumina hamuje aktywność cyklooksygenazy COX-2 [3,4], wpływa na system enzymów cytochromu P-450 oraz enzymy fazy II (S-transferazy glutationowe, GST). Kurkumina jest związkiem modulującym aktywność komórek T, makrofagów, neutrofili i ekspresję pro-zapalnych cytokin.            Przetestowano [5] próbkę ekstraktu o zawartości 41% kurkuminoidów, a także ekstrakt wzbogacony w kurkuminoidy (94%), który okazał się skuteczniejszy w zmniejszaniu stanu zapalnego u szczura. Podawanie kurkuminy w dawkach 1,2 g 4 razy dziennie przez 2 tygodnie miało korzystny wpływ na pacjentów z reumatoidalnym zapaleniem stawów. [6] Obecnie praktyczne zastosowania mogą znaleźć właściwości przeciwzapalne kurkumy. Jednak zanim powstanie lek przeciwzapalny, osobom, które mają problem z bolącymi stawami można doradzić częste używanie kurkumy jako dodatku do potraw.          

Można mieć nadzieję, że kurkumina lub jej pochodna z grupy kurkuminoidów będzie lekiem przeciwnowotworowym. Kliniczne badania fazy I przeprowadzono w 2000 r. na Tajwanie [7], grupie pacjentów z różnymi nowotworami (skóry, pęcherza, żołądka) podawano kurkuminę, zaczynając od 0,5 g dziennie. Dawkę zwiększano do 8, a nawet 12 g bez objawów toksyczności. Kurkumina hamuje angiogenezę, czyli powstawanie naczyń krwionośnych odżywiających nowotwór, a mechanizm jej działania [8] okazał się dość złożony. Wpływa na adhezję komórek, co jest ważne przy tworzeniu nowych naczyń i rozroście guza. Kurkumina ma też efekt hamujący na enzymy proteinazy, w tym rodzinę metaloproteinaz.

Kurkuma na depresję

Kurkumina działa na system nerwowy i może być lekiem na depresję [9]. Badania w postaci testu wymuszonego pływania, oznaczenia aktywności enzymów MAO i poziomu neurotransmiterów, wykonano na myszach. Podawano im kurkuminę i całą serię syntetycznych leków przeciwdepresyjnych porównując efekty. Kurkumina pozwoliła obniżyć dawki niektórych leków, jej niewielkie dawki działały synergistycznie, co pokazał wzrost poziomu np. serotoniny. Naturalnym sposobem na depresję może być podanie kurkuminy razem z piperyną. Pikantne dania z kurkumą i pieprzem – taki sposób na poprawienie nastroju można łatwo zaakceptować. Tym, którzy nie lubią ostrych wschodnich potraw można polecić kurkuminę w kapsułkach, jako suplement diety.

W 2005 roku ukazała się publikacja [10] pt. „Kurkumina – powrót do korzeni” podsumowująca aktualny stan wiedzy o bioaktywnych składnikach. Nie ulega wątpliwości, że to bardzo cenny surowiec dla przemysłu farmaceutycznego, źródło potencjalnych substancji leczniczych.


BIBLIOGRAFIA

  1. Jagetia GC, Aggarwal BB. “Spicing up” of the immune system by curcumin. J Clin. Immunol. 27(1) (2007)19-35.
  2. Shoba G, Joy D, Joseph T, i inni, Influence of piperine on the pharmacokinetics of curcumin in animals and human volunteers. Planta Med. 64 (1998) 353–356.
  3. Zhang F, Altorki NK, Mestre JR, i inni. Curcumin inhibits cyclooxygenase-2 transcription in bile acid- and phorbol estertreated human gastrointestinal epithelial cells. Carcinogenesis 20 (1999) 445–451.
  4. Plummer SM, Holloway KA, Manson MM, i inni. Inhibition of cyclo-oxygenase 2 expression in colon cells by the chemopreventive agent curcumin involves inhibition of NF-jB activation via the NIK/IKK signalling complex. Oncogene 18 (1999) 6013–6020.
  5. Funk JL, Oyarzo JN, Frye JB, i inni, Turmeric extracts containing curcuminoids prevent experimental rheumatoid arthritis.Nat Prod. 69(3) (2006) 351-5
  6. Deodhar SD, Sethi R, Srimal RC. Preliminary study on antirheumatic activity of curcumin (diferuloyl methane). Indian J Med Res 71 (1980) 632–634.
  7. Cheng, AL; Hsu, CH; Lin, JK, i inni, Phase I clinical trial of curcumin, a chemopreventive agent, in patients with high-risk or pre-malignant lesions.Anticancer Res.21 (2001) 2895–2900
  8. Bhandarkar SS, Arbiser JL. Curcumin as an inhibitor of angiogenesis. Adv Exp Med Biol. 595 (2007)185-95
  9. Kulkarni SK, Bhutani MK, Bishnoi M. Antidepressant activity of curcumin: involvement of serotonin and dopamine system. Psychopharmacology (Berl). 201(3) (2008) 435-42.
  10. Shishodia S, Sethi G, Aggarwal BB. Curcumin: getting back to the roots. Ann N Y Acad Sci. 1056 (2005) 206-17.
Poleć w swojej społeczności!