Start » Aktualności, Artykuły naukowe, Zioła i fitoterapia

Dziurawe ziele poprawia nastrój

5 września 2012

Lecznicze właściwości dziurawca doceniali wielcy starożytni lekarze. Dziurawiec znali też Słowianie, o czym świadczą odkrycia w Biskupinie. W nowoczesnej fitoterapii stosuje się dziurawiec uprawiany na plantacjach, a surowiec farmaceutyczny (Herba Hyperici) jest dobrze przebadany. Ziele dziurawca ma monografie Farmakopei Polskiej, Europejskiej, Komisji E, ESCOP i WHO. Surowiec ma wiele cennych składników, ale za najbardziej charakterystyczne uważa się związki antranoidowe (czerwone naftodiantrony), głównie hiperycynę i jej pochodne – powinno ich być co najmniej 0,08% (ale w kwiatach jest nawet 0,15%). W zielu są też flawonoidy (co najmniej 1,8%), takie jak hiperozyd, a także pochodne floroglucyny, procyjanidyny, garbniki, fenolokwasy i niewielkie ilości olejku eterycznego.

Działanie lecznicze dziurawca zależy od tego jak przygotowano preparat. Wyciągi wodne działają inaczej niż alkoholowe, bo inny jest skład bioaktywnych związków. Wyciągi wodne nie zawierają hiperycyny, ale mają związki rozpuszczalne w wodzie (glikozydy flawonoidowe, fenolokwasy). Napary z dziurawca działają spazmolitycznie i ściągająco, a więc korzystnie w przypadku bólów żołądka, skurczach jelit, dolegliwości wątroby i woreczka żółciowego, a także w kamicy nerkowej. Spazmolityczne działanie na mięśnie gładkie ułatwia przepływ żółci do dwunastnicy oraz wpływa na zwiększenie ilości moczu. Ziele dziurawca wchodzi w skład wielu mieszanek ziołowych stosowanych w leczeniu zaburzeń trawiennych, w odtruwaniu organizmu. Herbatka z dziurawca pomoże przy uczuciu „dyskomfortu” i objawach niestrawności (najlepiej z lekkostrawną dietą).

Wyciągi alkoholowe i olejowe z dziurawca zawierają hiperycynę i jej pochodne i dlatego działają przeciwdepresyjnie. Uważano, że to hiperycyna hamuje aktywność enzymów: monoaminooksydazy (MAO) i katecholo-O-metylotransferazy (COMT). Jednak podobnie działały wyciągi z dziurawca bez hiperycyny, co sugerowało, że za aktywność surowca (np. hamowanie zwrotnego wchłaniania neurotransmiterów, oddziaływanie z receptorami GABA) odpowiada cały zespół związków bioaktywnych. Badania encefalograficzne pokazały, że u pacjentów stosujących ekstrakty z dziurawca następują zmiany aktywności odpowiednich fal mózgowych, świadczących o odprężeniu. Korzystny wpływ dziurawca wynikający z badań psychoaktywności to: zmniejszenie uczucia zmęczenia, niechęci do pracy, poprawa snu, lepsza zdolność koncentracji.

Depresja dotyka 10-20% populacji, ale u osób starszych, powyżej 65 roku życia jest to już 30%. W początkowej fazie jej objawy to nastrój przygnębienia, utrata radości życia, brak zainteresowań, zaburzenia snu i libido. W każdym przypadku warto skonsultować lekarza, który w przypadku cięższych stanów depresyjnych dysponuje syntetycznymi lekami. Jednak w leczeniu lekkich postaci depresji, a zwłaszcza u starszych pacjentów doskonałe wyniki daje fitoterapia z wykorzystaniem preparatów dziurawca. Poprawę kliniczną obserwuje po ok. 2 tygodniach, ale leczenie powinno trwać przez co najmniej 4 tygodnie. Preparaty z dziurawca można też polecić kobietom w trakcie klimakterium dla złagodzenia napięcia nerwowego i zmian nastroju. Korzystnie podziałają u osób bardzo intensywnie pracujących, w stanach wyczerpania psychicznego i umysłowego.

Podczas przyjmowania preparatów zawierających hiperycynę (wyciągów alkoholowych, a nie naparów) trzeba unikać przebywania na słońcu. Nie należy ich łączyć z innymi lekami przeciwdepresyjnymi.

Znakomity znawca ziół dr Jerzy Jambor mawia, że „zwyczajny dziurawiec to nadzwyczajna roślina, która leczy ciało i duszę”. Wydaje się, że obecnie coraz bardziej cenimy dziurawiec właśnie za działanie „na duszę”, czyli przeciwko depresji.

Poleć w swojej społeczności!