Start » Bez kategorii

III Zielarska Konferencja Kobiet na Podlasiu

21 sierpnia 2014

ziolowyzakatekZiołolecznictwo ma obiecującą przyszłość, obserwuje się wzrost zainteresowania ziołami, a nowoczesna fitoterapia poczyniła duże postępy. Stąd też konieczność szerzenia wiedzy o ziołach i ich promocja. W trakcie konferencji wykłady wygłosili naukowcy z kilku renomowanych ośrodków naukowych (Warszawa, Poznań, Białystok). Konferencja w tym roku miała charakter międzynarodowy. Gościliśmy bowiem Panią Konsul Peru Aurorę Luke De Hiort, przedstawicielkę kraju o długiej tradycji ziołolecznictwa.

Wg. specjalistów dietetyków, wiele kobiet ma niedobór witaminy E, ponieważ ochudzając się stosują dietę ubogą w tłuszcze. Tymczasem kwasy tłuszczowe są niezbędne do syntezy hormonów płciowych, witaminy D i żółci. Niskotłuszczowa dieta jest niekorzystna dla urody, życia seksualnego oraz może upośledzać funkcjonowanie mózgu. O rozpuszczalnej w tłuszczach witaminie E mówił prof. dr hab. S. Witkowski. Jej niedobór w diecie powoduje m.in. zaburzenia neurologiczne, zaburzenia układu odpornościowego, sercowo-naczyniowego, a także bezpłodność. Witamina E jest składnikiem błon komórkowych, chroni lipidy przed stresem oksydacyjnym . W przyrodzie występuje 8 strukturalnie zbliżonych związków, wykazujących aktywność biologiczną witaminy E, naturalna witamina E to mieszanina tokoferoli i tokotrienoli. Organizm zatrzymuje selektywnie tylko RRR-α-tokoferol, ale ostatnio, zwrócono uwagę na rolę γ-tokoferolu. Mieszanina naturalnych tokoferoli jest lepsza niż syntetyczny octan lub bursztynian rac- α –tokoferolu, zwłaszcza stosowany w dużych dawkach.

Pani dr hab. Katarzyna Seidler-Łożykowska przedstawiła aktualną sytuację w uprawie ziół. W Polsce występuje około 2300-2500 gatunków roślin, z których za lecznicze uważa się 450, zaś przemysł zielarski wykorzystuje 150-170 gatunków. Polska jest krajem o dużych możliwościach przetwórstwa zielarskiego i produkuje surowce zielarskie o wysokiej jakości. Produkcja surowców zielarskich w Polsce stanowi 20% produkcji światowej i około 50% produkcji europejskiej. Surowce zielarskie (w 65%) wykorzystywane są do produkcji herbat oraz do sporządzania ekstraktów dla lecznictwa, przemysłu kosmetycznego i spożywczego. W Polsce uprawianych jest ok. 70 gatunków, a do najważniejszych należą: mięta pieprzowa, tymianek właściwy, rumianek pospolity, kozłek lekarski, ostropest plamisty, kminek zwyczajny, melisa lekarska, lubczyk ogrodowy, szałwia lekarska, wiesiołek dziwny, ogórecznik lekarski, dziurawiec zwyczajny, jeżówka purpurowa. W najbliższej przyszłości wprowadzone zostaną uprawy kontrolowane oraz powszechna standaryzacja surowców jako podstawa nowoczesnego przemysłu zielarskiego. Hodowla roślin zajmuje się otrzymywaniem nowych, lepszych odmian, wykorzystywane są osiągnięcia genetyki i biotechnologii.

O leczniczych roślinach Peru mówiła prof. Iwona Wawer. Zainteresowanie tym rejonem to wynik podróży odbytej w 2012 r i odwiedzenia uniwersytetów w Limie oraz w Pucallpa. W Europie koncentrujemy się na lekach syntetycznych, nie wykorzystując potencjału leków roślinnych. Tymczasem Peruwiańczycy, mieszkający wysoko w górach czy w dorzeczu Amazonki leczą się głównie ziołami, które w wielkim wyborze można kupić na targu. Maca (Lepidium meyenii) rośnie w Andach na wysokości 3500-4400 m npm i dostarcza właśnie tych składników, których potrzebuje organizm zmuszony do życia w trudnych warunkach. Ludzie systematycznie konsumujący makę mają lepszą zdolność adaptacji, niższe ciśnienie krwi, mniejszą masę ciała. Vilcacora (Uncaria tomentosa) to pnącze o długiej tradycji zastosowań medycznych. Ekstrakt z kory działa na układ immunologiczny, powodując zwiększenie odporności organizmu, a bioaktywne związki to alkaloidy. Surowce ziołowe, takie jak Vilcacora, Sangre de grado (Croton lechleri), Manayupa (Desmodium) i wiele innych, mogą być efektywnie badane we współpracy uczelni polskich i peruwiańskich.

Pani dr Anna Lewitt omówiła relację między L-argininą, DHEA i mikropierwiastkami a popędem seksualnym. Suplementacja składników odżywczych oraz działanie niektórych ziół pozytywnie wpływa na jakość życia seksualnego. Niezwykle istotny wpływ na poziom popędu seksualnego ma sposób odżywiania i aktywność fizyczna, choć nie są to aspekty powszechnie doceniane. Czynniki te warunkują pracę ośrodkowego układu nerwowego, hormonalnego i naczyniowego, a od zachowania ich prawidłowych funkcji uzależniony jest, między innymi, poziom libido i sprawność seksualna.

Dr n. farm A. Zielińska mówiła o olejkach eterycznych, o ich występowaniu, metodach pozyskiwania, właściwościach i zastosowaniu. Jednym z najpopularniejszych olejków jest olejek z owoców bergamotki (Oleum Bergamottae). Szacuje się, że występuje on w 50% damskich i 30% męskich perfum.  W przypadku kaszlu, kataru czy anginy zastosować można olejek eukaliptusowy, sosnowy, kamforowy, lawendowy, czy tymiankowy. Wykazują one właściwości przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe oraz wykrztuśne. Olejki eteryczne to mieszanina kilkudziesięciu związków chemicznych. Analiza składu bywa pracochłonna i wymaga nowoczesnych technik. Celem badań jest identyfikacja składników, sprawdzenie autentyczności oraz czystości olejku.

Na rynku mamy szeroki wybór preparatów zawierających sole lecznicze i kosmetyczne. Ze względu na obawy o potencjalnej szkodliwości dodatków syntetycznych, coraz chętniej stosowane są substancje naturalne. Mgr farm. Kinga Drązikowska przedstawiła wyniki badań właściwości antyoksydacyjnych własnoręcznie przygotowanych soli kąpielowych z dodatkiem olejków eterycznych. Badaniom poddano sól Bocheńską oraz sól z Morza Martwego, które aromatyzowano przy użyciu olejków: miętowego, tymiankowego, rozmarynowego i lawendowego. Najsilniejsze właściwości antyoksydacyjne wykazała sól z Morza Martwego z dodatkiem olejku tymiankowego, lawendowego i miętowego.

Soki i syropy owocowe stanowią bogate źródło antyoksydantów. Do sporządzenia smacznego napoju o ulepszonych właściwościach antyoksydacyjnych namawiała mgr farm. Justyna Stępkowska. Przebadała właściwości antyoksydacyjne kilkunastu soków i syropów owocowych oraz przypraw. Większe zdolności zmiatania wolnych rodników mają napoje sporządzone ze świeżych soków, natomiast dodatek przypraw może stanowić nie tylko urozmaicenie smaku, ale także podniesienie walorów prozdrowotnych. Urozmaicona dieta, bogata w owoce, warzywa zapewni zachowanie równowagi procesów utleniania i redukcji, co z kolei może zmniejszyć ryzyko chorób cywilizacyjnych.

Jak wiadomo, kwasy tłuszczowe wykazują wiele istotnych dla organizmu funkcji biologicznych oraz są składnikiem błon komórkowych, mówił o nich dr Piotr Wałejko. Kwasy w-3, w-6 oraz w–9 muszą być dostarczane wraz z pożywieniem. Analizując biologiczne skutki ich suplementacji należy zwrócić uwagę na antagonistyczne właściwości niektórych eikozanoidów, są to produkty powstające w wyniku enzymatycznej peroksydacji kwasów w-3 i w-6.

Prowadzone są badania nad wyjaśnieniem biologicznego mechanizmu działania poszczególnych związków chemicznych izolowanych z roślin, z zastosowaniem osiągnięć biochemii i biologii molekularnej. Rosnące zainteresowanie ziołami wpisuje się w tendencję powrotu do natury i mocnej pozycji ekologii. Ziołolecznictwo to tradycja, ale również obiecująca przyszłość. Istnieje potrzeba propagowania wiedzy o nowoczesnej fitoterapii, o właściwościach i zastosowaniu ziół. W 2015 roku planujemy ponownie zorganizować IV Zielarską Konferencję Kobiet, na którą serdecznie zapraszamy (kontakt: olga.stefaniak@wum.edu.pl).

 

Dr n. farm. Katarzyna Paradowska, Wydział Farmaceutyczny WUM

Poleć w swojej społeczności!