Start » Artykuły naukowe, Rośliny z daleka

Jagody assai: Internet a badania naukowe

7 marca 2011

Euterpe oleraceaeAçai berry (jagoda assai) to owoc palmy Euterpe oleracea. Drzewo pochodzi z lasów amazońskich, głównie Peru i Brazylii. Dojrzałe, ciemnofioletowe jagody mają kształt i wielkość winogrona. Mimo bogactwa bioaktywnych składników, jagoda Açai bardziej niż lekarzom i farmaceutom swoją popularność zawdzięcza głównie Internetowi i amerykańskiej dziennikarce TV Oprah Winfrey. Wiele różnych źródeł internetowych podaje, że jagoda Açai pomaga w chorobach serca, hamuje proces starzenia oraz rozwój nowotworów, wzmaga potencję i sprawność seksualną. Ponadto wpływa korzystnie na sen, trawienie oraz na choroby stawów. Jest też szereg witryn internetowych, gdzie można kupić kapsułki z wyciągiem z Açai, które stosowane przez kilka tygodni pozwolą otrzymać sylwetkę, „o której zawsze marzyłeś/aś”. Czy badania naukowe faktycznie potwierdzają tak szerokie spektrum działań?

Przez wieki, jagody Açai były wykorzystywane tylko przez rdzennych mieszkańców nadamazońskich terenów Ameryki Południowej, jednak od lat 90-tych XX wieku sok i ekstrakt z owoców Açai są eksportowane do Ameryki Północnej i używane jako dodatek do syropów, lodów, napojów orzeźwiających oraz jako barwnik [1]. Ostatnio również jako składnik suplementów diety, ze względu na dużą zawartość związków polifenolowych o właściwościach przeciwutleniających. Suplementy diety z ekstraktem z jagód polecane są głównie w walce z otyłością, jednak brakuje dowodów naukowych na to, że stosowanie Açai jest lepsze niż przyjmowanie produktów z innymi roślinami bogatymi w polifenole (np. zielonej herbaty). Co więcej, osoby sceptycznie nastawione do promocji tej nowej rośliny wskazują na fakt, że amerykańska FDA nie zaaprobowała wprowadzenia suplementów opartych na jagodzie açai na amerykański rynek [2]. Ma to jednak związek z tym, że Euterpe oleracea nie jest drzewem rosnącym w USA, jagody açai to nie był składnik diety Amerykanów.

Jednak owoce Açai są wartościowe, mogą być źródłem wielu potrzebnych organizmowi związków. W miąższu jagody znajdują się białka, tłuszcze, witaminy A, C i E, tiamina, wapń, fosfor, żelazo. Co najważniejsze – duża ilość związków polifenolowych antocyjanów i flawonoidów [1], odpowiedzialnych za prozdrowotne właściwości. Do tej grupy związków należą: rutynozyd, arabinozyd i glukozyd cyjanidyny, orientyna, izowiteksyna, katechina i epikatechina, ich obecność w Açai potwierdziły badania fitochemiczne [3]. Warto dodać, że owoce zawierają olej, w jego składzie jest 56% kwasu oleinowego i 11% wielonienasyconych kwasów tłuszczowych.

Badania ekstraktów z Euterpe oleraceae prowadzone in vitro wykazały działanie przeciwzapalne, antyoksydacyjne i wazoprotekcyjne [4]. Nie udało się natomiast wykazać istotnej różnicy między stosowanymi do tej pory ekstraktami z owoców innych roślin bogatych w antocyjany, a jagodą Açai. Porównywano [5] wpływ stosowania truskawek, czarnych jagód, poziomek i jagód Açai w postaci 5% dodatków do diety na hamowanie rozwoju nowotworów przełyku u szczurów wywołanych działaniem kancerogennej nitrozoaminy (NMBA). Badanie to nie potwierdziło szczególnego działania jagód Açai. Podobnie w kolejnym doświadczeniu [6], nie zaobserwowano, by efekt ekstraktu z Açai był większy niż innych bogatych w antocyjany jagód, gdy badano wpływ na komórki glejaka C6 u szczurów. W badaniu tym naukowcy sprawdzali wpływ wyciągu na proces fragmentacji DNA w komórkach szczurzych; mimo, że zaobserwowano proces niszczenia DNA, uzyskane dane nie są wystarczające, by stwierdzić antyproliferacyjne właściwości Açai.

Badano również właściwości przeciwutleniające miąższu jagód Açai i ich potencjalne wykorzystanie w prewencji miażdżycy. Sprawdzano [7] wpływ jagód na stan szczurów będących na diecie wysokotłuszczowej z dużą ilością cholesterolu. Przy suplementacji 20g/kg zaobserwowano znaczny spadek stężenia frakcji LDL cholesterolu we krwi, jednak w tym samym czasie nastąpił wzrost stężenia trójglicerydów we krwi. Wobec tego powinny być przeprowadzone dalsze badania wyjaśniające wpływ Açai na poziom trójglicerydów. Poza przytoczonymi wynikami przeprowadzono wiele innych badań, które jednoznacznie nie potwierdziły unikalnych właściwości jagód. Jednak w każdym badaniu uzyskano wyniki świadczące o prozdrowotnych właściwościach owoców.

Warto się interesować Açai, choć dla nas jest egzotyczna; świeżych jagód można spróbować w Brazylii, w Polsce można kupić sok owocowy, najczęściej w mieszaninie innych soków.

Autor: Paweł Kozielewicz, Wydział Farmaceutyczny, Warszawski Uniwersytet Medyczny


BIBLIOGRAFIA

  1. Editors of Pharmacist’s Lester and Prescriber’s Lester. Natural Medicines Comprehensive Database. Stockton, CA: Therapeutic Research Faculty, 2007.
  2. Roberta F. Wagner (2009); http://www.flupreventionkits.com/admin@flupreventionkits.com. [Online]. Food and Drug Administration. Protokół dostępu: http://www.fda.gov/ICECI/EnforcementActions/WarningLetters/ucm167712.htm [2009, June 2].
  3. Schauss AG, Xianli W, Prior RL, Ou B, Patel D, Huang D, Karabick JP, Phytochemical and nutrient composition of the freeze-dried Amazonian palm berry, Euterpe oleraceae Mart. (Acai) J. Agric. Food Chem. (2006) 54, 8598-8603.
  4. Jie K, Zhimin Li, Tong W, Jensen G, Schauss A, Xianli W. Anti-oxidant capacities of flavonoid compounds isolated from açai pulp (Euterpe oleracea Mart.). Food Chemistry 122 (2010), 610–617.
  5. Stoner GD, Wang LS, Seguin C, Rocha C, Stoner K, Chiu S, Douglas Kinghorn A. Erratum to: „Multiple Berry Types Prevent N-nitrosomethylbenzylamine-Induced Esophageal Cancer in Rats”. Pharm Res 27(9), 2031, 2010.
  6. Hogan S, Chung H, Zhang L, Li J, Lee Y, Dai Y, Zhou K. Antiproliferative and antioxidant properties of anthocyanin-rich extract from açai. Food Chem 118, 208–214, 2010.
  7. de Souza M O, Silva M, Silva E, Oliverira de Paula R, Pedrosa M L. Diet supplementation with açai (Euterpe oleracea Mart) pulp improves biomarkers of oxidative stress and serum lipid profiles in rats. Nutrition 26 (2009) 804–810.
Poleć w swojej społeczności!