Start » Artykuły naukowe, Owocowe skarby, Rośliny z daleka

Owoce assai z Amazonii

12 stycznia 2010

Euterpe oleraceaeAcai (Assai palm, euterpa warzywna) to owoce palmy Euterpe oleraceae Martius rosnącej nad Amazonką, są składnikiem napojów i produktów żywnościowych, powszechnie konsumowanych w Brazylii, Kolumbii i Surinamie. Ostatnio sok z acai stał się popularny w USA, trafił też do Europy. Jakie cenne dla zdrowia składniki zawierają ciemne jagody assai? Owoce są oleiste, ciemny kolor sugeruje dużą zawartość ciemno-czerwonych barwników antocyjanowych, ale dokładne badania składu chemicznego owoców opublikowano dopiero w 2006 roku.

Owoc acai  nie został uznany jako nowa żywność (ang. novel food) w Unii Europejskiej, ponieważ ten gatunek jagody  był używany w znaczących ilościach przed rokiem 1997 oraz jest w katalogu UE. Owoce acai można szerzej wykorzystać jako składnik żywności (np. soków). Czy jest to żywność funkcjonalna, tj. o korzystnym wpływie na zdrowie? Badania naukowe muszą to wykazać.

Skład chemiczny zamrożonych i suszonych owoców zbadał A. Schauss i wsp. [1] w 2006 roku. Zidentyfikowano 5 różnych antocyjanin, dominują glukozyd i rutynozyd cyjanidyny, w mniejszych ilościach są: sambubiozyd cyjanidyny, glukozyd i rutynozyd peonidyny. Całkowita zawartość antocyjanów to 319 mg/100g. Inne związki polifenolowe to katechina, epikatechina, ich dimery (procyjanidyny), trimery oraz inne polimery w ilości 1,289 g/100g suchej masy. Skład procyjanidyn w assai jest podobny do tych z czarnych jagód, zwraca uwagę duża ilość polimerów (918 mg/100g) o wysokiej masie cząsteczkowej. W 100 g suchej masy owocowej jest 44 g błonnika, śladowe ilości witaminy C, ale aż 1000 IU witaminy A.

W dorzeczu Amazonki, zielony olej wyciskany z owoców palmy używany jest w celach leczniczych, działa przeciwbiegunkowo. Głównymi składnikami oleju są kwas oleinowy (56%), palmitynowy (24%) i linolowy (12,5%), ale zidentyfikowano aż 37 różnych kwasów tłuszczowych. Inne związki to sterole (alfa-sitosterol, kampesterol, sigmasterol), aminokwasy (19 związków, w sumie 7,9 g/100 g) i białka.

Badając właściwości pulpy owocowej najwięcej uwagi zwrócono na jej aktywność antyoksydacyjną, bowiem w zamrożonych i wysuszonych owocach są silne antyoksydanty [2]. Antyoksydanty w sproszkowanej pulpie przebadano w serii testów z użyciem różnych wolnych rodników. Pulpa ma dużo związków lipofilowych, potrzebne były więc testy dla antyoksydantów rozpuszczalnych w tłuszczach (L-ORACFL) i w wodzie (H-ORACFL). Okazało się, że szczególnie wysoka jest aktywność w stosunku do anionorodnika ponadtlenkowego O2·- (test SOD). Obecność różnych związków o silnym działaniu antyoksydacyjnym sugerowała, że mogą one mieć właściwości przeciwzapalne. Próby potwierdziły, że ekstrakt z acai hamuje aktywność enzymów cyklooksygenazy COX-1 i 2, może więc znaleźć zastosowanie jako potencjalne źródło substancji przeciwzapalnych i antyalergicznych. W niewielkich stężeniach ma też działanie immunostymulujące.

W ekstrakcie jest prawdopodobnie kilkadziesiąt, a może kilkaset związków o interesującej aktywności biologicznej. O badaniach owoców acai z Amazonii na pewno usłyszymy, po sok możemy sięgnąć od razu.

przeczytaj następny artykuł o owocach assai!


BIBLIOGRAFIA

  1. A. G. Schauss, i inni, Phytochemical and nutrient composition of the freeze-dried Amazonian palm berry, Euterpe oleraceae Mart. (Acai) J. Agric. Food Chem. 2006, 54, 8598-8603
  2. A. G. Schauss, i inni, Antioxidant capacity and other bioactivities of the freeze-dried Amazonian palm berry, Euterpe oleraceae Mart. (Acai), ibid. 8604-8610
Poleć w swojej społeczności!